Drapanie, łaskotanie lub pieczenie w gardle to nieprzyjemne objawy jego podrażnienia. Mogą negatywnie wpływać na jakość życia, utrudniać mowę, a nawet zaburzać sen. Mimo to wiele osób lekceważy tę przypadłość lub nie wie, jak sobie z nią poradzić. Tymczasem uczucie drapania i pieczenia w gardle może mieć różne podłoża. Zobacz, skąd się bierze i jak sobie z nim radzić.
Po czym rozpoznać podrażnione gardło?
Podrażnienie gardła może być oznaką toczącego się stanu zapalnego jego błony śluzowej. Główne objawy, które towarzyszą tej dolegliwości to1,2:
- uczucie pieczenia i drapania;
- swędzenie w gardle;
- suchość błony śluzowej;
- ból gardła;
- dyskomfort i potrzeba pochrząkiwania;
- problemy z przełykaniem (odczuwanie bólu podczas połykania śliny, pokarmu itd.);
- chrypka;
- zauważalne zmiany na błonie śluzowej gardła m.in. obrzęk, zaczerwienienie, rozpulchnienie.
Co ma wspólnego kaszel z uczuciem drapania i pieczenia w gardle?
Łaskotanie i pieczenie to sygnał, że błona śluzowa gardła jest uszkodzona lub podrażniona. Może mieć to związek z kaszlem, zwłaszcza napadowym lub uporczywym, który utrzymuje się przez kilka tygodni. Wówczas odruch intensywnego kasłania powoduje podrażnienie śluzówki w gardle, co może dawać nieprzyjemne uczucie drapania.
Z drugiej strony kaszel jest naturalną reakcją obronną, której celem jest oczyszczenie dróg oddechowych z nadmiaru wydzieliny lub ciał obcych. Ten mimowolny odruch może być odpowiedzią na kontakt z czynnikiem drażniącym. W takich przypadkach uczucie pieczenia lub łaskotania w gardle sprawia, że pojawia się zazwyczaj suchy, męczący kaszel3.
Jakie są przyczyny podrażnienia gardła?
Najczęstsze przyczyny podrażnienia gardła i towarzyszącego mu uczucia drapania lub pieczenia to zakażenia wirusowe (np. przeziębienie lub grypa) na czele z kaszlem lub bakteryjne zapalenie gardła.1,2 Długotrwałe, uporczywe uczucie drapania w gardle, przy którym występują napady kaszlu, może być oznaką alergii. Zazwyczaj uczulenie wywołują alergeny wziewne (np. sierść zwierząt, pyłki roślin, kurz) lub pokarmowe (m.in. jaja, orzechy)4.
Podrażnienie gardła może mieć też związek z długo utrzymującym się mokrym kaszlem, którego przyczyną jest spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła. Jest to skutek przewlekłego nieżytu nosa lub przewlekłego zapalenia zatok przynosowych3. Kaszel z odkrztuszaniem plwociny wywołują też astma, przewlekłe zapalenie oskrzeli lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP)3.
Skąd się bierze uczucie drapania i pieczenia w gardle?
Błona śluzowa wyściełająca gardło składa się z komórek nabłonka produkujących śluz, które działają jak bariera ochronna przed różnymi czynnikami drażniącymi. Uczucie drapania nie zawsze musi mieć więc związek z infekcją o podłożu wirusowym lub bakteryjnym. Duży wpływ na suchość w gardle, uczucie łaskotania i pojawianie się kaszlu ma obecność bodźców środowiskowych, związanych ze stylem życia.
Co może wywołać nieprzyjemne dolegliwości? Zwykle są takie czynniki jak np. 3,5:
- oddychanie suchym powietrzem w pomieszczeniach ogrzewanych lub klimatyzowanych;
- oparzenia termiczne lub chemiczne;
- spożywanie wysokoprocentowego alkoholu;
- narażenie na dym papierosowy (palenie czynne lub bierne);
- chrapanie podczas snu;
- spanie z otwartymi ustami lub oddychanie przez usta;
- obecność ciała obcego w przełyku;
- brak odpowiedniego nawodnienia organizmu;
- nadużywanie głosu, np. krzyczenie lub mówienie przez długi czas.
Jakie są domowe sposoby na podrażnione gardło?
Podstawą radzenia sobie z odczuwanym drapaniem jest nawilżenie gardła. Dlatego zaleca się picie wody i letnich płynów, najlepiej z dodatkiem miodu. Można też sięgnąć po syropy na jego bazie, takie jak wyroby medyczne marki Honikan, które zawierają prawdziwy miód połączony z kompozycją naturalnych składników6. Sekret skuteczności miodu tkwi prawdopodobnie w jego przyczynianiu się do stymulacji wydzielania śliny i pobudzania odruchu połykania7. Dzięki temu pomaga bezpośrednio łagodzić podrażnienia błony śluzowej oraz wspomaga jej nawilżanie6.
Aby złagodzić podrażnienie gardła, można także: 4,5
- sięgnąć po tabletki do ssania na gardło, które łagodzą stan zapalny w jamie ustnej i gardle;
- pić napar z siemienia lnianego, bo nawilża śluzówkę gardła;
- zadbać o nawilżenie powietrza w pomieszczeniach, np. przy pomocy pokojowego nawilżacza;
- robić płukanie gardła naparem z rumianku, szałwii lekarskiej lub ciepłej wody z solą;
- wykonywać inhalacje z dodatkiem olejków eterycznych;
- odpoczywać, zwłaszcza gdy nieprzyjemne dolegliwości towarzyszą infekcji;
- zająć się chorobą powodującą podrażnienie gardła, np. leczeniem alergii u specjalisty;
- unikać czynników drażniących błonę śluzową w jamie ustnej, np. spożywania pikantnych i gorących potraw.
Jeśli drapanie w gardle jest uporczywe, towarzyszą mu kaszel, chrypka, odchrząkiwanie, uczucie utknięcia ciała obcego, duszność lub jeśli nie ustępuje po nawodnieniu i domowych metodach nawilżania śluzówki, warto skonsultować się z lekarzem3.
